Gamen op refurbished laptops, deel 1: welke games kun je spelen met je RAM en grafische chip?

Niet voor elke game heb je een gaminglaptop nodig. Op een goed gekozen refurbished zakelijke laptop zonder losse videokaart kun je prima League of Legends, Valorant en andere lichte games spelen. Voor Warzone, Marvel Rivals en nieuwere grote shooters is de grafische hardware het belangrijkst. RAM komt op de tweede plaats.

De hoeveelheid RAM bepaalt hoe soepel een speelsessie verloopt en hoe vaak die wordt onderbroken. De grafische chip bepaalt welke games überhaupt draaien. Een losse videokaart is doorgaans op het moederbord vastgesoldeerd, dus die kies je bij aankoop. Het gaat hier om Windows-laptops en games die je op de laptop zelf speelt. Stand van zaken: oktober 2026.

Neem de meest veeleisende game die je wilt blijven spelen als uitgangspunt. Speel je alleen League, dan kan een bescheiden laptop volstaan. Wil je straks ook spelen wat je vrienden kiezen, zorg dan dat je laptop een krachtigere grafische chip en meer geheugen heeft. Je weet immers niet hoe veeleisend die volgende game wordt. In dit eerste deel lees je over RAM, grafische hardware en wat je moet controleren bij de laptop die je op het oog hebt. In deel 2 komen de games stuk voor stuk aan bod. Bekijk om te beginnen de refurbished laptops die geschikt zijn voor je meest veeleisende game.

Geheugencapaciteit en geheugensnelheid zijn niet hetzelfde. In een doorsnee DDR4-laptop bieden één module van 16 GB en twee modules van 8 GB evenveel geheugen, maar de gegevensoverdracht verloopt niet even snel. Een geïntegreerde grafische chip gebruikt dezelfde geheugenkanalen als de processor. Voeg je aan een laptop met één module van 8 GB een tweede module van 8 GB toe, dan vergroot je de capaciteit en gebruik je voortaan twee geheugenkanalen tegelijk. Een eventuele prestatiewinst komt dus niet alleen door de stap naar 16 GB. Intel beschrijft de voorwaarden voor dualchannel bij Iris Xe; voor DDR5 en vastgesoldeerd geheugen gelden andere regels.

• 8 GB: vaak prima voor League of Valorant als er verder weinig programma’s openstaan. Staan Fortnite, Discord en een browser open, dan kunnen er door geheugentekort haperingen ontstaan. Voor Rust is dat geen goede basis.
• 16 GB: voldoende voor dagelijks gebruik, ook met voicechat en een browser. Voor moderne shooters is het een redelijk begin.
• 32 GB: met alleen League levert het weinig extra snelheid op. Wel is er meer ruimte voor Rust, intensief multitasken, streamen en opnemen.

Wordt een laptop met 16 GB RAM aangeprezen met 8 GB voor Intel-graphics? Dat is een deel van het werkgeheugen, geen eigen videogeheugen. Dat deel in het BIOS vergroten maakt de grafische chip niet krachtiger. Bij 60 frames per seconde (FPS) duurt één frame ongeveer 16,7 ms; bij 120 FPS ongeveer 8,3 ms. Zelfs bij een hoog gemiddeld FPS-cijfer valt een hapering van 150 ms op. Gelijkmatige frametijden zijn minstens zo belangrijk als dat gemiddelde.

In januari 2026 beperkte TechSpot het geheugen dat Windows kon gebruiken op een doorsnee systeem, met zes Chrome-tabbladen en Discord open. Met een RTX 5090 draaide Marvel Rivals bij 16, 32 en 64 GB ongeveer even goed; bij 8 GB haperde het spel vaak. Bij een videokaart met 8 GB videogeheugen was de geheugendruk bij hoge grafische instellingen veel groter. Dit was geen laptoptest, maar de uitkomst laat zien dat videogeheugen en instellingen mede bepalen hoeveel RAM je nodig hebt. De gids over RAM en VRAM voor AI-laptops gaat dieper in op videogeheugen.

De beoordelingen hieronder zijn schattingen om je bij je keuze te helpen, geen benchmarkresultaten. Als uitgangspunt geldt één referentielaptop: een laptop met een Ryzen 5 5600H, geïntegreerde graphics op Vega 7-niveau, twee geheugenmodules, een ssd in goede staat, Windows 11, Discord en een browser met weinig tabbladen open. Afhankelijk van de koeling, vermogenslimieten, geheugenindeling en staat van een refurbished exemplaar kan het resultaat beter of slechter uitvallen. Goed betekent dat je op de genoemde instellingen prettig kunt spelen, niet dat je constant 144 FPS haalt. Onder voorwaarden betekent dat het de moeite waard kan zijn als je concessies accepteert en de laptop zelf test. Wankel betekent dat de game draait, maar hapert of het beeld onscherp wordt. Af te raden betekent dat je een laptop niet in de eerste plaats voor die game moet kopen.

• 8 GB: je rondt nog wat werk af, laat een browser openstaan en start League of Legends. League en Valorant zijn goed speelbaar (1080p Laag of Gemiddeld). Dota 2 en Rocket League kun je onder voorwaarden spelen. Fortnite, Counter-Strike 2 en Overwatch krijgen de beoordeling Wankel. Apex Legends en PUBG zijn af te raden. De game zelf past in het geheugen, maar de rest komt in de knel: de gamelauncher, browser en grafische chip moeten het beperkte geheugen delen.
• 16 GB: League, Valorant, Dota 2 en Rocket League zijn goed speelbaar. Fortnite (Performance-renderer), Counter-Strike 2 en Overwatch kun je onder voorwaarden spelen op 720p tot 900p met lage instellingen. Apex Legends en PUBG krijgen de beoordeling Wankel. Voor lichte games is 16 GB een verstandige keuze; verder upgraden hoeft niet.
• 32 GB: de beoordelingen blijven hetzelfde als bij 16 GB, maar je hebt meer ruimte voor tabbladen, werk en chat. Dat extra RAM verandert niets aan wat de grafische chip aankan. Voor Warzone, Marvel Rivals, ARC Raiders, Battlefield 6 en Rust is deze laptop bij elke hoeveelheid RAM af te raden.

Bij 16 GB zijn dit de richtwaarden voor het gemiddelde aantal FPS, geen gegarandeerde ondergrenzen: League 60–120, Valorant 60–120, Rocket League 50–90, Fortnite 35–70, Counter-Strike 2 35–65 en Overwatch 35–60.

Met een sterkere geïntegreerde chip worden meer games haalbaar. Notebookcheck mat in november 2023 met een gaminglaptop met een Radeon 780M ongeveer 102 FPS in Counter-Strike 2 op 1080p Laag en ongeveer 67 FPS op Gemiddeld. Het ging om een korte, herhaalbare testscène, niet om een competitieve match. Een slanke zakelijke laptop met dezelfde grafische chip kan een lagere framerate halen. Toch kan een laptop met 16 GB en een Radeon 780M voor gaming een betere koop zijn dan een ouder model met 32 GB en Vega- of UHD-graphics.

De minimumeisen van uitgevers zijn gecontroleerd in oktober 2026. Ze garanderen niet dat je tijdens competitieve potjes prettig kunt spelen. De RAM-adviezen hieronder gaan uit van een complete laptop met een geschikte processor, grafische chip en ssd. Op pagina’s met systeemeisen staan vaak desktoponderdelen. Een RTX 3060 Laptop GPU is niet hetzelfde product als een RTX 3060 voor desktops.

• League of Legends: De minimumeis is 2 GB. Met 8 GB kun je spelen; 16 GB heeft de voorkeur.
• Dota 2: De minimumeis is 4 GB. Ons advies is 16 GB.
• Valorant: De minimumeis is 4 GB. Met 8 GB kun je spelen; 16 GB heeft de voorkeur.
• Rocket League: De minimumeis is 4 GB. Met 8 GB kun je spelen; met 16 GB speel je comfortabel.
• Fortnite: De minimumeis is 8 GB. Ons advies is 16 GB, of 32 GB als je intensief gamen met andere taken combineert.
• Counter-Strike 2: De minimumeis is 8 GB. Ons advies is 16 GB.
• Overwatch (ook Overwatch 2 genoemd): De minimumeis is 6 GB. Gebruik je de laptop ook voor andere dingen, dan raden we 16 GB aan.
• Apex Legends: De minimumeis is 6 GB. Ons advies is 16 GB.
• PUBG: Battlegrounds: De minimumeis is 8 GB. Ons advies is 16 GB, of 32 GB als uit metingen blijkt dat het geheugen tekortschiet.
• Call of Duty: Warzone: De minimumeis is 8 GB. Begin met 16 GB, of kies 32 GB als je de laptop intensiever gebruikt.
• Marvel Rivals: De minimumeis is 16 GB. Met passende instellingen kan 16 GB volstaan; met 32 GB houd je meer geheugen over.
• ARC Raiders: De uitgever noemt 12 GB als minimum en 16 GB als aanbeveling. Ook wij raden aan met 16 GB te beginnen.
• Battlefield 6: De minimumeis is 16 GB. Begin met 16 GB, of kies 32 GB als je meer geheugen over wilt houden.
• Rust: De minimumeis is 12 GB. Koop je de laptop vooral voor Rust, dan heeft 32 GB de voorkeur.

Op de eisenpagina van Warzone staat 12 GB bij de aanbevolen eisen en 16 GB bij de competitieve eisen. Bij Marvel Rivals is 16 GB zowel het minimum als de aanbeveling. Toch is RAM niet het enige waar je bij aankoop op moet letten. In deel 2 bespreken we elke game afzonderlijk.

Een bericht van een speler laat zien wanneer een laptop begint te irriteren. Dat lees je niet op een specificatieblad. De voorbeelden hieronder zijn ervaringen van afzonderlijke spelers: het zijn geen statistieken en ze zeggen niets over wat de meeste spelers meemaken.

• League, schoollaptop met Iris Xe (r/summonerschool, mei 2023): met de limiet ingeschakeld haalde de speler stabiel 60 FPS; zonder limiet ongeveer 80–100 FPS op lage tot gemiddelde instellingen. De resolutie en geheugenindeling werden niet vermeld.
• League, Framework-laptop met een i5 van de 12e generatie (forum, september 2023): op de instelling Gemiddeld gaf de FPS-teller 40 tot 120 FPS aan, maar de game voelde erg schokkerig aan. Een andere speler zag via een extern scherm ongeveer 60 FPS bij 1080p en de instelling Gemiddeld.
• Fortnite, twee oudere desktops (r/FortNiteBR, januari 2023): bijna 7,6 GB van de 8 GB geheugen was in gebruik. Na uitbreiding naar 16 GB verdwenen de meeste willekeurige haperingen.
• Fortnite, laptop met GTX 1650 en 8 GB (r/GamingLaptops, september 2023): de laptop haalde ongeveer 60 FPS in Cold War, tegenover vaak slechts 30–40 FPS in Fortnite.
• Warzone, laptop met Iris Xe en 16 GB (Intel Community, september 2024): de speler zag de grond in regenboogkleuren en de game haperde. In januari 2025 stelde iemand een instelling voor die minder videogeheugen gebruikt. Genoeg RAM sluit fouten in de beeldweergave dus niet uit.
• Marvel Rivals (PC Gamer, maart 2025; Steam Community, mei 2025): op één pc draaide de game na een update in januari slechter, tot het geheugen van 16 naar 32 GB werd uitgebreid. Andere spelers met 16 GB verhielpen de crashes met de optie voor shadercompilatie. Weer anderen speelden soepel op 1080p met de instelling Hoog.
• Rust, laptop met RTX 3060 en 16 GB (r/playrust, april 2026): de speler meldde ongeveer 50 FPS op wat hij de halve resolutie noemde. In een afzonderlijk bericht op r/playrust uit oktober 2025 meldde een speler minder onderbrekingen na uitbreidingen van 8 naar 16 en vervolgens 32 GB. Een ander bericht op r/playrust, uit augustus 2025, beschreef een nieuwe desktop met 32 GB waarop Rust flink haperde.

Stel jezelf bij elk bericht drie vragen. Wat veranderde er intussen nog meer? Een tweede module kan ook dualchannel inschakelen; opnieuw opstarten of een patch kan eveneens helpen. Over welke spelmodus, server, resolutie en patch gaat het? En heeft iemand aangetoond wat de oorzaak was? Op hulpforums lees je vaker over problemen dan over wat goed gaat. Dat een game eerder bij iemand goed draaide, bewijst bovendien niet dat die vandaag nog werkt.

Voordat je geld uitgeeft, moet je weten wat je laptop beperkt:

• 8 GB met voldoende grafische kracht: voeg een passende geheugenmodule toe of plaats 16 GB. De capaciteit neemt toe en mogelijk ook de geheugensnelheid, maar de grafische chip zelf wordt er niet krachtiger van.
• 16 GB met oudere UHD-graphics of met Vega of Iris Xe: bij oudere UHD-graphics verandert extra RAM niets aan de grafische chip. Met een betere laptop kun je meer games spelen. Draaien je lichte games al goed op Vega of Iris Xe? Houd de laptop dan zoals hij is en geef alleen geld uit als je iets concreets nodig hebt.
• 16 GB met een goede videokaart, als de game hapert wanneer er weinig geheugen vrij is: overweeg 32 GB als je de geheugenindeling hebt gecontroleerd en je laptop die capaciteit ondersteunt. Is de FPS laag terwijl er geheugen over is? Probeer dan eerst andere instellingen en controleer de stroomvoorziening, koeling en processor.
• 32 GB met een zwakke videokaart of weinig videogeheugen: kijk naar een andere laptop, want de videokaart van een laptop is meestal niet te vervangen.
• Eerst snel, later trager: controleer de temperaturen, kloksnelheden, ventilatoren en oplader.

De stap van 8 naar 16 GB betekent vaak dat je niet meer voortdurend op je geheugengebruik hoeft te letten en gewoon kunt spelen. Bij een upgrade van 16 naar 32 GB krijg je meer ruimte voor zwaardere speelsessies; past alles al in 16 GB, dan merk je mogelijk geen verschil. Bekijk de servicedocumentatie van het precieze model voordat je geheugen koopt. Sommige laptops hebben twee slots, andere één slot naast vastgesoldeerd geheugen en weer andere helemaal geen slots. DDR4 en DDR5 zijn niet uitwisselbaar. De AMD ThinkPad T14 Gen 3 heeft maximaal 32 GB vastgesoldeerd LPDDR5-geheugen: de capaciteit kies je dus bij aankoop. De Legion 5 15ACH6H heeft daarentegen twee DDR4-slots.

Een game kan weigeren te starten, ook als de laptop grafisch krachtig genoeg is om hem goed weer te geven. Controleer daarom in de advertentie zo veel mogelijk van de onderstaande punten en loop tijdens de retourtermijn alle punten nog eens na. De informatie hieronder is gecontroleerd in oktober 2026; bekijk daarnaast de pagina met de actuele systeemvereisten van elke game.

• Beveiligingseisen: op Windows vereist League of Legends ondersteuning voor DirectX 11-functies en TPM 2.0. Voor Valorant op Windows 11 zijn TPM 2.0 en UEFI Secure Boot nodig. De vermelding “Windows 11 geïnstalleerd” van een verkoper is dus niet genoeg: controleer of de anticheatsoftware Vanguard start. Warzone vereist TPM 2.0 en Secure Boot. Battlefield 6 stelt per spelmodus aanvullende beveiligingseisen. Voor Fortnite-toernooien gelden extra beveiligingsregels.
• Windows: de reguliere ondersteuning voor Windows 10 eindigde in oktober 2025. Dat een gamepagina Windows 10 nog noemt, betekent niet dat de laptop beveiligingsupdates krijgt. Controleer welke Windows-editie is geïnstalleerd en of de laptop zelf aan de eisen voor Windows 11 voldoet, in plaats van af te gaan op een installatie waarbij die eisen zijn omzeild.
• Andere systemen: Linux is geen oplossing voor alle games: League ondersteunt Windows en macOS. Deze lijst gaat over x86-systemen; ga er dus niet zomaar van uit dat de genoemde games op een Windows-laptop met een Arm-processor draaien.
• Oudere videokaarten: voor videokaarten uit de GTX 900- en GTX 10-serie brengt NVIDIA sinds oktober 2025 alleen nog beveiligingsupdates voor de drivers uit, volgens planning tot oktober 2028. Games draaien er nog op. De GTX 1650 met Turing-architectuur valt buiten deze wijziging.
• Firmware: als je de firmware-instellingen niet kunt openen of de laptop door een bedrijf is vergrendeld, kun je de beveiligingsfuncties die deze games vereisen mogelijk niet gebruiken.

Trek na de installatie van de games en drivers 45 tot 60 minuten uit om te spelen. Wordt een probleem gaandeweg erger, test dan langer. Doe dat binnen de retourtermijn.

• Noteer de configuratie: processor, videokaart, hoeveelheid RAM en geheugenindeling, driver, Windows-versie, oplader, energiemodus, gameversie en welke grafische chip de game gebruikt.
• Noteer de beeldinstellingen: uitvoerresolutie en renderresolutie, renderer, voorinstelling, texturen, upscaling en FPS-limiet. Schakel framegeneratie (de functie die extra frames invoegt) uit. Wacht tot de shaders zijn voorbereid en stop downloads.
• Laat de laptop op temperatuur komen: speel ongeveer tien minuten voordat je een stuk gameplay vastlegt dat je kunt herhalen.
• Test een zware spelsituatie: probeer een druk gevecht, een landingsplek vol spelers, een scène met rook of een drukke server. Speel liefst een volledige match.
• Speel met je gewone programma’s op de achtergrond: houd Discord en een browser open en wissel van de game naar die programma’s en weer terug.
• Test ook na langere tijd: speel door tot de laptop goed warm is en vergelijk de prestaties dan met die aan het begin.
• Verander steeds maar één ding tegelijk.

De laptop doorstaat je test als je op de drukste momenten van het spel prettig kunt spelen op je scherm, met je instellingen en je gebruikelijke apps open. Lukt dat niet, kijk dan eerst wat er misgaat. Is de FPS voortdurend laag, dan wijst dat erop dat de grafische chip, de processor of de stroomvoorziening de prestaties beperkt, of dat de game de verkeerde grafische chip gebruikt. Bevriest het beeld kort in een nieuw gebied, dan kunnen shaders, opslag of geheugen de oorzaak zijn. Wordt de laptop na 15 tot 30 minuten trager, denk dan aan warmte of oplopend geheugengebruik. Verspringt een personage terwijl je camera soepel beweegt, kijk dan naar de netwerkverbinding.

• League, Valorant en Rocket League op een draagbare laptop: kies een geschikte zakelijke laptop met een geïntegreerde grafische chip en 16 GB RAM. Kies alleen 8 GB als je duidelijke beperkingen accepteert of een upgrade plant. Heb je meer budget, geef dan voorrang aan een betere processor en grafische chip, een beter scherm en een laptop in betere staat. Extra RAM komt daarna.
• Werk of studie en af en toe Fortnite: kijk naar een laptop met 16 GB RAM, een goede geheugensnelheid en, als de prijs past, een krachtigere geïntegreerde grafische chip. Wil je battle royale-games met scherper beeld en stabielere prestaties spelen, kies dan een laptop met een losse videokaart.
• Verschillende populaire shooters op 1080p: kies een laptop met een goede videokaart, een passende processor, 16 GB RAM en voldoende ssd-opslag. Kies 32 GB als je de laptop voor meerdere taken gebruikt of als een specifieke game dat nodig heeft.
• Vooral Warzone, Marvel Rivals en andere veeleisende games: kies een zorgvuldig gecontroleerde laptop met een losse videokaart, minstens 16 GB RAM en de mogelijkheid om het geheugen naar 32 GB uit te breiden. Heb je extra budget, besteed dat dan aan de grafische chip, het videogeheugen en de processor.
• Rust spelen op servers die veel van je laptop vragen, met andere programma’s open: kies een laptop met een goede processor en videokaart, een ssd en bij voorkeur 32 GB RAM.
• Een zakelijke laptop met vastgesoldeerd geheugen die je jaren wilt houden: kies bij aankoop 16 of 32 GB RAM en controleer de grafische chip.

De beste refurbished laptop voor je is er een waarbij zelfs de zwakste schakel voor gaming de games die je speelt aankan. Voor een laptop waarop je vooral lichte games speelt, kan 8 GB nog volstaan. 16 GB is over het algemeen de beste basis om mee te beginnen. 32 GB geeft merkbaar meer ruimte als je programma’s gebruikt die dat extra geheugen benutten. Een betere processor en grafische chip maken zwaardere games mogelijk. In deel 2 bekijken we die games afzonderlijk. Bekijk refurbished laptops van Lenovo, ASUS, Acer, HP of Dell en vergelijk per laptop de specificaties met de systeemeisen van de games op je lijst.

Kun je League of Legends of Valorant spelen op een laptop met 8 GB RAM en zonder losse videokaart? Ja, met geschikte hardware. Volgens de schattingen hierboven draaien beide games met geïntegreerde graphics goed in 1080p met lage grafische instellingen. Ook 8 GB volstaat als er verder weinig programma’s openstaan. Als Discord en een browser openstaan, is 16 GB prettiger. Op Windows 11 vereist Valorant daarnaast TPM 2.0 en Secure Boot.

Is 16 GB RAM genoeg om te gamen op een laptop? Ja, voor de meeste online games. Van League tot Apex Legends en ARC Raiders is 16 GB de beste basis om mee te beginnen. Rust, lange speelsessies met andere programma’s open en sommige nieuwere shooters kunnen 32 GB benutten. Laat de zwaarste game die je speelt de doorslag geven.

Heeft 32 GB RAM zin voor gaming? Alleen als je programma’s het gebruiken. Voor League alleen levert het weinig op. 32 GB is vooral zinvol voor Rust, voor Marvel Rivals als je wat geheugen over wilt houden, voor intensief multitasken en bij laptops met vastgesoldeerd geheugen. Een sterkere videokaart maakt vaak meer verschil.

Kan een laptop zonder losse videokaart Fortnite, Warzone of Marvel Rivals draaien? Fortnite kun je met 16 GB spelen als je genoegen neemt met een lagere resolutie van 720p tot 900p. Op oudere geïntegreerde chips zijn Warzone en Marvel Rivals geen realistische opties, hoeveel RAM je ook hebt. Bij sterkere, nieuwere chips moet je controleren of de laptop die je op het oog hebt deze games kan draaien.

Kan ik het RAM van een refurbished laptop upgraden of er later een videokaart aan toevoegen? Of je het RAM kunt uitbreiden, hangt af van het model. Controleer in de servicedocumentatie of de laptop twee slots heeft, één slot naast vastgesoldeerd geheugen of helemaal geen slots. Controleer ook of het nieuwe RAM van het juiste type is voor de laptop: DDR4 of DDR5. Een videokaart toevoegen of vervangen kan doorgaans niet, omdat de grafische hardware deel uitmaakt van het moederbord. Voor een krachtigere videokaart heb je een andere laptop nodig.

Is een laptop met RTX 3060 nog goed voor gaming? Ja, voor veel multiplayer-games op 1080p met passende instellingen. Op een laptop met een Core i7-12700H mat Notebookcheck in ARC Raiders ongeveer 144, 91 en 70 FPS op Laag, Gemiddeld en Hoog. De RTX 3060 heeft 6 GB videogeheugen, dus zet de texturen bij de zwaarste games niet te hoog.

Waarom hapert een game terwijl de FPS-teller een hoog getal laat zien? Het gemiddelde verbergt trage frames: één hapering van 150 ms valt ook bij 90 FPS duidelijk op. Controleer of frametijden plots oplopen, het geheugen volloopt, de game shaders verwerkt, de opslag voor vertraging zorgt, de laptop door warmte trager wordt of de netwerkverbinding hapert. Verander steeds maar één ding tegelijk.

Draaien Valorant, Warzone of Battlefield 6 op elke Windows 11-laptop? Nee. Ze vereisen TPM 2.0 en Secure Boot; voor Battlefield 6 gelden bovendien aanvullende beveiligingseisen. Controleer of in de advertentie TPM 2.0 en Secure Boot staan vermeld. Probeer tijdens de retourtermijn de game te starten.