Apple Watch gezondheidsfuncties: dé smartwatch voor gezondheidsmeting

Toen Apple in 2018 een werkende ECG-functie op de pols bracht, was het de enige consumentenwearable met die technologie. Acht jaar en heel wat watchOS-updates later blijft de Apple Watch het referentiepunt waar andere merken zich aan spiegelen als het om gezondheid gaat: ECG en waarschuwingen bij een onregelmatige hartslag, meldingen bij slaapapneu gevalideerd op duizenden nachten klinische data, en hyptensiemeldingen die de meeste andere smartwatches niet eens bieden.

Dat maakt van de Apple Watch geen medisch hulpmiddel. Alle functies in dit overzicht zijn bedoeld als hulpmiddel: een slimme assistent op de achtergrond die opvallende signalen aan je arts kan doorgeven, maar zelf nooit een arts vervangt.

ECG, waarschuwingen bij onregelmatig hartritme, slaapapneu-detectie en signalen voor mogelijke hypertensie: dit soort functies gebruikt de dokter daadwerkelijk als leidraad bij echte behandelbeslissingen, bijvoorbeeld om te bepalen hoe vaak iemand bloedverdunners nodig heeft, en niet meer op basis van vaste jaarschema's. Dat is écht iets anders dan alleen een stappenteller.

Niet elke Apple Watch heeft alle gezondheidsfuncties: het model dat je kiest bepaalt de mogelijkheden, zoals je verderop in de vergelijking ziet.

Bekijk het volledige aanbod Apple Watches op refurbed en vergelijk actuele modellen en prijzen.

Stel je voor: je borstkas die rustig op en neer gaat tijdens het ademen. Die kleine bewegingen zie je ook aan je pols, en de accelerometer van de Apple Watch neemt dat waar. Machine learning-algoritmes leren om verstoringen van 20 tot 30 seconden eruit te filteren, precies het soort oppervlakkige of onderbroken ademhaling dat bij slaapapneu hoort.

Draag je Watch minstens 10 nachten binnen een periode van 30 dagen, dan laat de Gezondheid-app elke nacht een resultaat ‘ademhalingsstoornissen’ zien: verhoogd of niet verhoogd. Apple heeft bewust gekozen voor deze 30-dagenview en niet voor afzonderlijke nachtelijke waarschuwingen, om verschillen door bijvoorbeeld alcoholgebruik, slaaphouding of een slechte nacht te dempen.

Onderbouwing is er zat: meer dan 11.000 nachten uit slaaplabs en thuismetingen, plus nog eens 1.500 voor de FDA-goedkeuring. Het is de tweede grote smartwatch met slaapapneufunctie, na Samsungs Galaxy Watch. Samsung gebruikt bloedzuurstofmetingen en heeft aan twee nachten data genoeg, Apple gebruikt puur bewegingsdata, over een langere periode.

Ook hier geldt: zo’n smartwatch stelt géén diagnose. Maar een structureel verhoogde score is wel reden om er met je huisarts over te praten, het liefst gevolgd door een echt slaaponderzoek.

Vier fotodiodes op de achterkant van het horloge meten je zuurstofsaturatie in ongeveer 15 seconden, op verzoek of af en toe automatisch door de dag heen. Rustwaarden liggen meestal tussen de 95 en 99%, maar mensen met COPD of longemfyseem zitten vaak lager als hun persoonlijke normaal. Extra zuurstof thuis wordt pas overwogen onder de 88%. Tijdens de pandemie kreeg deze functie de bijnaam ‘stille hypoxie’: als het zuurstofpeil daalt zonder dat je je daar bewust van bent.

Valdetectie werkt met de gyroscoop en accelerometer. Er wordt gelet op een harde val: na een minuut zonder beweging wordt automatisch 112 gebeld. Elk jaar worden ruim 800.000 ouderen daardoor in het ziekenhuis opgenomen, precies de doelgroep waarvoor dit is bedacht.

De Geluid-app vergelijkt het omgevingsgeluid met de veilige grens van 80 decibel/40 uur per week (volgens de WHO), en laat je weten als je dat limiet bereikt. Ongeveer 1 op de 5 tieners heeft al (lichte) gehoorproblemen, ruim 30% meer dan twintig jaar geleden.

Niet alles dient puur gebruiksgemak. Zo registreert de handwasfunctie het geluid van stromend water en wrijvende handen, maar daar wordt niet iedereen blij van. Nog steeds een voorbeeld van een horloge dat stiekem in je voordeel werkt op de achtergrond.

Niet elke Apple Watch bevat dezelfde gezondheidsopties. Series 11 biedt het complete pakket met ECG, zuurstofmeting en hypertensiemeldingen, de beste keuze als gezondheid je belangrijkste afweging is. Ultra 3 heeft dezelfde sensorgeneratie maar dan in een grotere, robuuste behuizing. SE 3 laat ECG en zuurstof weg ten gunste van een lagere prijs, maar biedt nog wel slaapapneu- en valmeldingen.

Hier zie je precies welke functies elk model biedt.

Cardioloog Rod Passman van Northwestern Medicine zegt duidelijk: een melding op je horloge is nog geen diagnose. Hij doet met NIH-geld onderzoek naar behandelingen op maat, waarbij data van je horloge bepaalt wanneer iemand bloedverdunners nodig heeft in plaats van standaard het hele jaar door, een afweging van nut en risico.

Slaapspecialist Matt Bianchi zegt hetzelfde over meldingen bij slaapapneu: een smartwatch kan nooit op zichzelf een medische diagnose stellen.

Artsen adviseren niet specifiek de Apple Watch: Samsung, Fitbit en Cardia zijn allemaal serieuze opties, afhankelijk van het type telefoon en je budget. Goed om te weten voordat je denkt dat Apple de enige keuze is.

Series 11 loopt nog steeds voorop als het gaat om medische sensoren, maar het is goed om te zien hoeveel verschil dat maakt. Galaxy Watch 8, Pixel Watch 4 en Huawei Watch GT 3 Pro meten allemaal betrouwbaar je hartslag, beweging en temperatuur. Maar ECG, slaapapneu of bloeddrukpatroon-detectie blijft in deze modellen afwezig, en dat claimen ze ook niet.

Heb jij een medische hartgeschiedenis of is het voor een ouder familielid? Dan zijn Series 11 of Ultra 3 het meest logisch: ECG, valdetectie en bloeddrukwaarschuwingen tellen dan extra zwaar. Ultra 3 is vooral de moeite als je veel buiten bent en batterijduur belangrijk vindt.

Kijk je niet naar ECG en wil je minder uitgeven? SE 3 biedt slaapapneumeldingen, valdetectie en continue hartslagmeting.

Gebruik je Android, of zoek je gewoon een betaalbare smartwatch met goede basistracking? De Galaxy Watch 8 of Pixel Watch 4 meten hartslag, beweging en slaap prima, maar zonder ECG of slaapapneu-functie.

Refurbished houdt je budget ook ruimer: een refurbished Series 10 biedt dezelfde ECG-functie als de nieuwste modellen, voor minder geld.

Is de ECG van de Apple Watch betrouwbaar?

Ja, binnen het beoogde gebruik. In Apples klinische studie werd een specificiteit van 99,6% voor normaal hartritme gehaald, en een sensitiviteit van 98,3% voor boezemfibrilleren, let op: het gaat om een enkelvoudige afleiding, geen volwaardig 12-kanaals ziekenhuis-ECG.

Kan een smartwatch AFib of slaapapneu diagnosticeren?

Nee, alle functies hier zijn screeningshulpmiddelen. Een opvallende waarde is een reden om naar de huisarts te gaan, geen diagnose op zichzelf.

Welke Apple Watch heeft zuurstof- en hypertensiemeldingen?

Series 11 en Ultra 3 worden standaard geleverd met beide opties, en via een software-update kregen ook Series 9, Series 10 en Ultra 2 deze functies dankzij dezelfde sensorgeneratie.

Hebben andere smartwatches ook ECG zoals de Apple Watch?

Bijna nooit in deze prijsklasse. In de vergelijking hierboven zie je precies hoe het verschil nu nog is.